मुंबई: तुम्ही तासन् तास सोशल मीडियावर 'रील्स' पाहण्यात दंग असता का? जर हो, तर ही बातमी तुमच्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे. फेसबुक आणि इंस्टाग्रामची मालकी असलेल्या 'मेटा' (Meta) कंपनीने आपल्या युजर्सना तातडीने अॅप अपडेट करण्याचे आवाहन केले आहे. रील्सच्या माध्यमातून युजर्सच्या फोनमधील खाजगी माहिती आणि डेटा चोरीला जाण्याची शक्यता असल्याचे कंपनीच्या सायबर सुरक्षा विभागाने स्पष्ट केले आहे.
नेमका धोका काय आहे?
मेटाच्या तांत्रिक टीमला अॅपच्या 'रील्स' सेक्शनमध्ये एक 'सिक्युरिटी लूपहोल' (Security Loophole) सापडला आहे. सायबर हल्लेखोर किंवा हॅकर्स विशिष्ट प्रकारच्या रील्समध्ये एक मालवेअर (Malware) कोड लपवून तो पसरवत असल्याचे समोर आले आहे. जेव्हा एखादा युजर अशी रील पाहतो किंवा त्यावर क्लिक करतो, तेव्हा त्याच्या फोनचा ताबा हॅकर्सकडे जाऊ शकतो. यामुळे युजर्सचे फोटोज, कॉन्टॅक्ट्स आणि अगदी बँकिंग माहितीवरही गदा येऊ शकते.
मेटाचा अधिकृत खुलासा
या प्रकरणावर स्पष्टीकरण देताना मेटाच्या प्रवक्त्याने सांगितले की, "आम्ही या तांत्रिक दोषावर काम करून तो फिक्स केला आहे. मात्र, ज्या युजर्सनी अद्याप आपले अॅप अपडेट केलेले नाही, ते अजूनही धोक्यात आहेत. युजर्सनी कोणत्याही त्रयस्थ (Third-party) साईटवरून अॅप डाऊनलोड करू नये आणि केवळ अधिकृत अॅप स्टोअरवरूनच अपडेट करावे."
तुमचा डेटा सुरक्षित ठेवण्यासाठी हे करा:
१. अॅप अपडेट करा: गुगल प्ले स्टोअर किंवा अॅपल अॅप स्टोअरवर जाऊन तुमचे इंस्टाग्राम आणि फेसबुक अॅप त्वरित अपडेट करा.
२. अनोळखी लिंक्स टाळा: रील्सच्या कमेंट्समध्ये किंवा बायोमध्ये दिलेल्या संशयास्पद लिंक्सवर क्लिक करू नका.
३. टू-फॅक्टर ऑथेंटिकेशन (2FA): तुमच्या सोशल मीडिया अकाउंटला टू-फॅक्टर ऑथेंटिकेशन सुरू करा, जेणेकरून कोणीही तुमचे अकाउंट सहज हॅक करू शकणार नाही.
४. परवानग्या तपासा: अॅपला तुमच्या फोनच्या कॅमेरा, माईक आणि गॅलरीची दिलेली परवानगी (Permissions) एकदा तपासा. गरज नसताना सर्व परवानग्या देऊ नका.
सायबर तज्ज्ञांचे मत
प्रसिद्ध सायबर सुरक्षा तज्ज्ञ म्हणतात की, "सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर अशा प्रकारचे 'बग्स' येणे नवीन नाही. मात्र, रील्सचा वापर मोठ्या प्रमाणावर होत असल्याने हा धोका अधिक गंभीर ठरतो. हॅकर्स अनेकदा लोकप्रिय गाण्यांवर किंवा ट्रेन्डिंग विषयांवर आधारित रील्सचा वापर करून मालवेअर पसरवतात. अपडेट न केलेले अॅप हे हॅकर्ससाठी उघड्या दरवाजासारखे असते."
मोबाईल डेटा आणि बॅटरीवर लक्ष द्या
जर तुमच्या फोनची बॅटरी अचानक लवकर संपत असेल किंवा मोबाईल डेटाचा वापर विनाकारण वाढत असेल, तर समजावे की तुमच्या फोनमध्ये काहीतरी गडबड आहे. अशा वेळी फोन 'फॅक्टरी रिसेट' करणे किंवा सायबर तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे फायद्याचे ठरते.
मेटाने हा इशारा दिल्यानंतर जगभरातील कोट्यवधी युजर्समध्ये खळबळ उडाली आहे. भारतात इंस्टाग्राम वापरणाऱ्यांची संख्या मोठी असल्याने, भारतीय युजर्सनी अधिक खबरदारी घेणे आवश्यक आहे.
